Hangi Cep Bilgisayarı ya da Akıllı Cep Telefonunu Seçmeli

21. yüzyılın başında artık çoğu cep telefonu bilgisayar özellikleri kazanmaya başladı; çoğu avuçiçi bilgisayar da benzer şekilde telefon özelliği taşıyor artık. Bu iki yönden yaklaşım sonucunun ortak hedefi ise günümüz ihtiyaçları için iş görür bir kolay taşınabilir yüksek kapasiteli bir aygıt üretmek. Ancak bu deneme yanılma sürecinde epeyi fazla çeşitte cep telefonu, avuçiçi bilgisayar ve benzeri mobil cihaz çıkardılar. Peki ama hangi smartphone ya da PDA'yı alacağız?

 

Önce İhtiyaçlarımızı Belirleyelim

Alacağımız, kullanacağımız bu telefonlu avuçiçi bilgisayar ya da akıllı telefondan tam olarak beklentilerimiz neler? Mesela madde madde dökersek, şunlardan hangileri bize uygun:

1. Küçük ekranlı ve elimize şık bir biçimde oturan mı yoksa ekrandakileri rahat ve uzaktan okyuabildiğimiz geniş ekranlı ama elde kaba duran, kulağımıza götürmekten utanacağımız bir cihaz mı olsun?
2. Yazılımlarla aranız nasıl? Teknolojik biri misiniz? Bu alete pek çok program yükleyip kaldırır, çıkan problemleri internette arayıp okuyarak kendiniz mi çözersiniz, yoksa karmaşayı gereksiz yere arttırmayıp sadece hedeflediğiniz, ajanda, takvim, yapılacak işler, ofis programları inceleme değiştirme, oyun ve tabii ki telefon gibi temel işleri mi görmek istersiniz bu alette.
3. Gizmo gibi, Skype gibi ücretsiz telefonlaşma yazılımlarını da kullanmak istiyor musunuz? Olmasa da olur mu?
4. Cihazın bilgisayar özelliklerini daha çok inceleme, okuma, gözden geçirme amaçlı mı kullanacaksınız yoksa uzun uzun bir şeyler yazma gibi ihtiyaçlarınız olacak mı? Kısaca bir Q klavyesi olsun mu?
5. Dokunmatik ekranlı bir cihazla rahat edebilir misiniz? Gerçi ikisinin bir arada bulunduğu cihazlar da var, HTC Tytn II, Palm Treo ve Palm'in 2007-2008'deki yeniliği Palm Centro gibi.
6. Bu cihazı bir bilgisayarla beraber mi kullanacaksınız yoksa içindeki verileri bilgisayarla eşleştirme gibi bir ihtiyacınız yok mu?

Bu listeye kamera olsun mu olmasın mı, işlemcisi ne kadar hızlı olsun gibi alım kararının ekonomik kısmına bakan seçimleri koymadım. Sonuçta bu cihaz için ayırdığımız paraya ne kadar fazla özellik sıkışabiliyorsa o kadar iyi. Örneğin bir kamera şart, ama fotoğraf çekmek için değil. Giderek yaygınlaşan 2-boyutlu barkodları taramak için gerekecek. Zaten bu ufak cihazlardaki kameralar isterlerse 10 megapixel olsun fotoğraf çekimine uygun değil. Fotoğraf daha çok optik işi, iyi mercek gerekli. Fakat gene de bu 2-boyutlu QR kodları için ya da kütüphanedeki bir kitaptan birkaç sayfa not çekmek için işe yarayacaktır. Hatta 5MP veya daha yüksek bir fotoğraf makinesi özelliği ile fotoğrafı çekilen sayfaları OCR'dan geçirip Word ile açmak bile mümkün.

Yazılımla aranız nasıl sorusuyla aslında işletim sistemi seçimimizi netleştirmeye çalışıyoruz. Örneğin Nokia N95 gibi Nokia E65 gibi Symbian işletim sistemli cihazlar gayet sorunsuzdur. Symbian, Psion'ların Epoc adlı işletim sisteminden evrimleşen ve kaynakları çok iyi kullanan bir işletim sistemi. Ancak yine de Windows Mobile ve Palm OS kadar geniş bir yazılım desteğine sahip değiller. Windows Mobile ise herkesin aşina olduğu ve sıcak baktığı bir ortam olmasına rağmen klasik Microsoft geleneğinden kopamıyor ve sürekli çöküyor ve başka türlü sorunlarla da insanı çileden çıkarıyor. Palm OS ise geniş yazılım desteğine sahip, iyi ve rahat kullanışlı bir işletim sistemi.

Yalnız Palm'in son zamanlarda sürekli el değiştirmesinden olumsuz etkilendi. Son teknolojik yenilikleri yakalamakta yetersiz kaldı. Mesela Skype gibi VoIP telefon özellikleri çok kısıtlı kaldı. Skype çalışmıyor ama Articulation SIP tabanlı VoIP telefon programı gayet iyi çalışıyor. Ayrıca, henüz en önemli kısmı eksik olsa da, Gizmo gibi iyi bir VoIP programı da Palm'i hafiften desteklemeye başladı. Bu teknolojik eksikliğe rağmen, Palm'in son modeli Centro 2008'in ikinci yarısı gibi Türkiye'ye de gelecek. Kısaca Symbian'ın yazılımlarını yetersiz bulanlarla Microsoft'un kalitesiz Windows Mobile işletim sistemi ile cebelleşmek istemeyenler Palm Centro'yu düşünebilir.

Dokunmatik ekran konusu da önemli. Dokunmatik ekranlı cihazlar genelde biraz daha geniştir. Ekranları da dokunmatik olmayanlara göre en az %25 daha büyüktür. Bunları ekranda beliren bir klavyeye kalemciği (stylus) ile dokunarak ya da Grafiti gibi el yazısı tanıma özelliği ile kullanabilirsiniz. Sadece T9 tipi bir tuş takımına sahip akıllı telefonlara kıyasla çok çok rahat yazı girebilirsiniz bu dokunmatik ekranlı cihazlara. Fakat ekran büyük olduğundan hem daha fazla enerji harcarlar hem de ayakta kullanırken iki elinizi kullanmanız gerekir.

Dokunmatik ekrana sahip olmayan cihazlar ise daha çok cep telefonu görünümündedir. Mesela HP iPAQ 514 böyle bir cihaz. Çoğu PDA programı bir kalemcik ile kullanılmak üzere yazıldığından bu cihazlardaki program sayısı biraz daha azdır. Mevcut programlar orijinallerinin kırpılmış sürümleridir. T9 tahmini metin giriş özelliğine sahip olsalar da gene de bunlarla yazı yazmak o kadar kolay değil. Menülerde ya da simgeler arasında dolaşmak da zaman alıcı. Ancak yine de bu cihazlar taşımak için daha pratik ve hafif. Tek elle kullanılabiliyorlar. Eğer bir şeyler yazmaktan çok bir şeyler okuyacaksanız (eposta, haber, ekitap vs.) ihtiyacınızı fazlasıyla karşılayacaklardır.

Internet konusunda artık bu avuçiçi cihazlar yeterli seviyeye geldiler. Diğer teknolojik konuların çoğu da dolgunluk seviyesine ulaştı veya yaklaştı. Özetle bu tür bir cihaz seçerken en önemli ölçütler sizin kullanım alışkanlıklarınız ile günlük kullanım ihtiyacınızın ne olduğu.

İlker Fıçıcılar
3 Mart 2008